.
                        
موضوعات سايت
جستجو


تبادل لينك

http://backlinks.ir

http://tarikhema.ir/link

http://tarikhema.ir/directory

http://mamlekate.ir

http://link.hamfaz.com/

http://iranarena.net

تعليم و تزكيه از ديدگاه حضرت امام خميني( فاطمه قمري)
پنجشنبه، 11 دي ماه، 1348

در برهه‌‌هاي رنج‌‌آلود و ظلماني زندگاني بشر، فرزانگاني سترگ و نيرومند با انديشه‌‌هاي عميق و تابناك ظهور مي‌‌يابند و در آسمان معرفت، همچون مشعلي فروزان مي‌‌درخشند و بر زمينيان تجلي مي‌‌نمايند  تا رسالت عظيم انسان‌‌سازي‌‌شان را به انجام رسانند و آداب زندگاني پاك را به بشر بياموزند و روح خشكيده اخلاق و عرفان را احياء نمايند.

به راستي اگر زندگي بشر از بركات هدايت اين پيشوايان الهي تهي بود، آيا آفرينش انسان به هدف غايي خود نايل مي‌‌گشت و فرد و جامعه آرماني مكاتب الهي، هرگز شكل مي‌‌گرفت؟

حضرت امام خميني(س) نمونه‌‌اي از اين صاحبان كرامت و معنويت است كه با ايجاد تحول روحي عميق در مردم، بزرگ‌‌ترين انقلاب ارزشي عصر حاضر را رقم زد.

ارتقاء سطح بصيرت و آگاهي جامعه نسبت به شخصيت عظيم حضرت امام خميني (ره) و درك ارزش‌‌هاي اعتقادي كه او براي ما به ارمغان آورد، ضرورتي است كه در اين برهه حساس از انقلاب اسلامي، خردورزان بر آن تأكيد مي‌‌ورزند.

اينك به صورت خلاصه و گذرا، در حد بضاعت اندك خويش، به بررسي چارچوبه‌‌هاي فكري و عقيدتي امام در رابطه با تعليم و تزكيه مي‌‌پردازيم. اميد كه شيفتگان راه ملكوت و دلدادگان فروغ خاطر روح‌‌الله را از اين نوشتار حظ و بهره‌‌اي فراهم آيد.

اهميت تعليم و تربيت از ديدگاه امام خميني(ره)

با تدقيق و تأمل در مكتوبات عرفاني و كلام نوراني امام راحل، به جايگاه والاي تعليم و تزكيه در اين آثار ارزشمند واقف مي‌‌گرديم و درمي‌‌يابيم كه امام خميني(س) در نگارش اين صحيفه‌‌هاي گران‌‌سنگ عرفاني، با ديد ژرف به معارف الهي، اهداف تعليمي و تربيتي والايي را در جهت تحقق تزكيه نفس و كمال انساني دنبال مي‌‌نموده است. همانطور كه خود ايشان اين حقيقت را اينگونه بيان فرمودند: «تعديل قواي نفساني، غايت كمال انساني بوده و منتهاي سير كمالي انسان بسته به آن است و غفلت از آن، خسارت عظيم و خسران و شقاوت غير قابل جبراني دارد و انسان تا در عالم طبيعت است، ممكن است قواي سركش خود را تعديل و نفس چموش سركش خود را در مهار عقل و شرع كشد.»(2)

حضرت امام خميني(س)، آموختن تعاليم معنوي را در گرو تزكيه مي‌‌داند و در فرازي ارزشمند از كلام معنوي خود چنين مي‌‌فرمايد: «هر كس نمي‌‌تواند اين نوري را كه از غيب متجلي و متنزل شده و به شهادت رسيده است، هر نفسي نمي‌‌تواند آن را ادراك كند. تا تزكيه نباشد، تعليم كتاب و حكمت ميسور نيست. بايد تزكيه بشود نفوس از همه آلودگي‌‌ها كه بزرگ‌‌ترين آلودگي نفس انسان، هواهاي نفسانيه است كه دارد.»(3)

اين تزكيه چنان است كه عقايد، اخلاق و ملكات به تدريج در انسان حاصل مي‌‌شود و با تكرار و تداوم رو به كمال مي‌‌نهد تا به آنجا كه شخصيت عظيم و انسان‌‌پرور امام تحت هدايت مرشدي الهي، واجد مقام انسان كامل گشته و روح معنويت را بر جامعه استقرار مي‌‌بخشد.

جايگاه انسان در ديدگاه تربيتي امام خميني(س)

هر مكتبي، جايگاه وجودي آدمي را از منظري تعريف و اين سرّ شگفت عالم خلقت را از زاويه‌‌اي به بحث نشسته است. در ديدگاه عرفاني امام خميني(س)، جايگاه و منزلت انسان در خور تأمل و توجه است. انسان در اين ديدگاه آميخته با معرفت، نماينده خداوند بر زمين و ميراث‌‌دار وديعه‌‌اي الهي است كه تحملش بر آسمان‌‌ها و زمين و كوه‌‌ها گران آمد. اين موهبت به وجهي همان فطرت الهي است كه انسان بر آن طينت خلق گشت و بر پاية آن بر ساير موجودات تفوق يافت. فطرت الهي، گوهري است نهان در جان انسان و قطعه‌‌اي بر جاي مانده از ملكوت، كه در ديار غربت ملك تا بازگشت به موطن اصلي براي همرازي و همراهي انسان به او عنايت شد.

اين فطرت توحيدي، در مقامات سهگانه (ذات و صفات و افعال) در نهاد آدمي تحقق يافته و او سرشته از اين عوالم ثلاثه است. در منظر امام، آن كه اين منزلت را درنيابد و نهال فطرت الهي در وجود او به ثمر نرسد، در وديعت الهي خيانت و به نفس خويش ستم روا داشته است.

امام خميني(س) در مقام تذكر چنين بيان مي‌‌فرمايند: «اي نفس! بدان كه تو از مقام جامعيت اسماء و برزخيت كبري ظهور كرده‌‌اي و در اين ديار غريبه‌‌اي و چاره‌‌اي جز بازگشت به وطن نداري. پس وطن خويش محبوب دار كه اين دوستي از ايمان است... .»(4)

امام خميني(س) با تمتع از آيات مباركه قرآن كريم، نيل به مراتب والاي انسانيت را تنها با تزكيه و طهارت دل، ميسر مي‌‌دانند. چرا كه جز پاكان را بدان دسترسي نيست، چنانچه در سوره مباركه واقعه ذيل آيه «لا يمسه الا المطهرون» اين معنا روشن گشته است. آن كه اين نور فطرت الهي را چراغ راه خويش نموده، از حجاب‌‌هاي انانيت خويش رهيده و جانش را از بند تعلقات جهان فرودين پيراسته، آينه‌‌اي مي‌‌گردد كه تمامي صفات حقتعالي در او جلوه‌‌گر است. چنين انساني حقيقت انساني خويش را مي‌‌بيند و درمي‌‌يابد كه آسمان‌‌ها و زمين و آنچه در آن‌‌هاست همه تسبيح‌‌گوي كمال مطلق‌‌اند. پس انسان تا در كثرت‌‌سراي ظلماني طبيعت گرفتار است، مجالي براي ورود به عرصه ايمان و معرفت نمي‌‌يابد و از درك حقايق فطري بازمي‌‌ماند.

در نگاه امام، فطرت الهي رو به سوي كمال دارد و جانمايه فطرت الهي، دوست داشتن كمال و زيبايي است. حضرت امام خميني(س) در بيان اين معنا چنين تصريح مي‌‌دارند: «در فطرت و خلقت، انسان امكان ندارد به غير كمال مطلق توجه كند و دل ببندد. همه جان‌‌ها و دل‌‌ها به سوي اويند و جز او نجويند و نخواهند جست و ثناخوان اويند و ثناي ديگري نتوانند كرد. ثناي هر چيز ثناي اوست، گرچه ثناگو تا در حجاب است، گمان كند ثناي ديگري مي‌‌گويد و در تحليل عقلي كه خود حجابي است، نيز چنين باشد.»(5)

روش اخلاقي تربيتي امام خميني (س)

طريقه كاربردي و جنبه تذكري كه امام خميني (س) در تأليفات خويش براي پيگيري معارف و حقايق الهي از آن بهره جسته، جنبه امتيازي است كه مكتوبات ايشان را از ساير كتب اخلاقي درخشان‌‌‌‌تر و از محدوده مباحث علمي صرف خارج مي‌‌نمايد.

اين روش اخلاقي ـ تربيتي حضرت امام با وجوه كاربردي بالاي خويش، حتي برتر و عظيم‌‌تر از توجه به نفس و دوري از رذايل و كسب فضايل اخلاقي است، بلكه توجه ايشان از همان ابتدا معطوف به مبدأ اصلي و حقيقت مطلق الهي است.

نگاه امام به حقيقت وجودي انسان، نگاهي است عارفانه و دريافت امام از امور عالم، دريافتي است حكيمانه، و بر اساس نگاه توحيدي توأم با عرفان و حكمت، شيوه تربيتي نويني در راستاي دستيابي به مقصود مكتب ناب توحيدي بنيان نهاد. اين شيوه عرفاني كه جامعه بشري را شايسته الطاف معنوي و عنايات خاصه الهي مي‌‌گرداند، از بطن عرفان اصيل اسلامي ظهور يافته تا بشر امروز به ويژه نسل جوان را از اسارت ملك مادي رهايي بخشيده و راهگشاي جامعه در تحصيل كمالات بيكران رحماني و تعالي استعدادهاي نهفته آدمي و مايه عروج او به سوي ملكوت معنويت باشد.

 

 

مرتبط باموضوع :

 زندگی نامه حضرت زهرا(س)  [ پنجشنبه، 11 دي ماه، 1348 ] 3824 مشاهده
 زن در آثار عطار نيشابوري (معصومه قرباني)  [ پنجشنبه، 11 دي ماه، 1348 ] 2489 مشاهده
 زندگی نامه حضرت معصومه(س)  [ پنجشنبه، 11 دي ماه، 1348 ] 3987 مشاهده
 فطرت در آراء امام خميني(ره) (حميده قمري)  [ پنجشنبه، 11 دي ماه، 1348 ] 2264 مشاهده
 
 
 
امتیاز دهی به مطلب
انتخاب ها

 فایل پی دی اف فایل پی دی اف

 گرفتن پرينت از اين مطلب گرفتن پرينت از اين مطلب

 ارسال به دوستان ارسال به دوستان

 گزارش این پست به مدیر سایت گزارش این پست به مدیر سایت

اشتراک گذاري مطلب